Digitalisering en data als strategische pijler

In januari 2021 werd Smart WorkPlace partner Strukton Worksphere uitgeroepen tot Digitaal Bouwbedrijf 2020. Maikel Nabuurs en Joop Bosman lichten de visie van het bedrijf op digitalisering toe.

Digitalisering en het gebruik van data zitten in het bloed van Strukton Worksphere, zegt Maikel Nabuurs, manager Monitoring & Datamanagement bij Strukton Worksphere. “Al in 1999 begonnen we met automated maintenance, een gedigitaliseerde en geautomatiseerde vorm van onderhoudsmanagement. Daarbij ging het om het goed registreren en inzetten van data en het met behulp van handhelds en barcodestickers bij de bron – de installaties – vastleggen van data. De laatste jaren zien we dat de gebouwde omgeving zich steeds verder ontwikkelt, met steeds meer technologie en steeds meer voorhanden zijnde data. Daarom hebben we zo’n vijf jaar geleden besloten de strategie aan te scherpen. We hebben toen, naast verduurzaming, digitalisering en data als strategische pijlers benoemd. Daarbij wilden we integraal gaan kijken hoe we gebouwen en mensen in die gebouwen beter kunnen laten functioneren door digitalisering en data toe te passen. Inmiddels zien we dat onder invloed van ontwikkelingen als Internet of Things, 5G en het tijd- en plaatsonafhankelijk werken digitalisering en data steeds meer mogelijkheden bieden om voorspelbaar datagedreven onderhoud te doen, om beter te ontwerpen en om slimmer te bouwen. Zodat we de eindgebruikers meer veiligheid, comfort en duurzaamheid kunnen bieden. Daarbij is onze uitdaging om responsive te zijn en mee te bewegen, als bedrijf en met het gebouw waarin de eindgebruiker zich begeeft.” Joop Bosman, hoofd IT bij Strukton Worksphere, vult aan: “Er wordt vaak gesproken over ‘smart buildings’. Maar ‘smart buildings’ bestaan niet. Het gaat om de data en het omzetten van data naar zinvolle informatie. Het alleen volhangen van een gebouw met sensoren is maar de helft van het verhaal. Wat klanten van ons graag willen is dat we ze meenemen dat verhaal. En dat we rond concepten als een digital twin een businesscase maken, waarin we laten zien dat de toegevoegde waarde van een digital twin ontstaat wanneer alles daar samenkomt. Daarvoor is echter wel van belang dat eerst zaken als masterdata en de livedata vanuit sensoren op orde zijn.”

"Onze uitdaging is om responsive te zijn en mee te bewegen" – Maikel Nabuurs

Alle sensoren zijn via een QR-code te benaderen. Daardoor zijn gegevens als temperatuur, luchtvochtigheid en CO2-waarde direct op je device op te vragen. De sensoren geven ook een seintje als het CO2-gehalte te hoog wordt: hun lampjes veranderen dan van kleur. Docenten kunnen bij zo’n waarschuwing meteen ingrijpen, bijvoorbeeld door een raam te openen. Naast deze informatie per sensor, worden de meetgegevens uit deze sensoren verzonden naar het dataplatform PULSE. Met deze software worden de gebouwdata geanalyseerd en omgezet in begrijpelijke informatie. Niet alleen Strukton Worksphere maar ook de klant en leverancier kan deze informatie inzien. Zo zien ze realtime per school hoe het gesteld is met de temperatuur, het CO2-gehalte en de luchtvochtigheid. PULSE heeft een ISO 27001-certificering, waarmee de informatieveiligheid is gewaarborgd.

Geen doel op zich Het smart maken van een gebouw moet volgens Nabuurs bovendien geen doel op zich zijn. “Het gaat om de vraag: waarvoor gebruik je het gebouw en wat is voor de gebruikers belangrijk. Klanten veel technologische ontwikkelingen, maar vinden ze het moeilijk om de kansen daarvan te grijpen. Met als gevolg dat ze het erg benaderen vanuit een eigen product en dat het vaak ontbreekt aan samenhang tussen de losse data. En dat er geen integrale regie is. In onze visie moeten de gebouweigenaren en beheerders die regie en het eigenaarschap over data weer terugkrijgen en moeten data op de juiste manier worden ingezet.” Bosman: “Eigenaren en beheerders van vastgoed redeneren vaak vanuit kosten. Je moet hen daarom ook laten zien wat de toegevoegde waarde is van het onderbrengen van alla data in één platform. Namelijk enerzijds efficiency en anderzijds gegevens over aspecten als duurzaamheid, aantrekkelijkheid voor huurders en gebruikers en gezondheid die het gebouw in waarde doen toenemen.” Invloed van corona In dit alles is corona vooral een accelerator geweest, zegt Nabuurs. “Thema’s zoals gezondheid, productiviteit en tijd- en plaatsonafhankelijk werken speelden al, maar zijn vooral erg versterkt door corona. Je ziet ook dat er daardoor een versnelling is gekomen in het adapteren van digitalisering. Voor ons is de uitdaging ook om in te spelen op kantoren die meer ontmoetingsplekken worden en vaker worden voorzien van uitgekiende werkplekconcepten. Door te kijken naar hoe je daarop inspeelt met installaties, maar ook op hoe je vanuit huis de juiste werkplek kunt regelen. Kortom: hoe maak je het kantoor adaptiever op de nieuwe uitdagingen?” Nabuurs haalt een voorbeeld aan vanuit het onderwijs: “Daar hebben we tijdens corona snel ingespeeld op de behoefte vanuit het onderwijs om inzicht te krijgen in hoe gezond de lokalen zijn en hoe het met het comfort gesteld is. En natuurlijk het antwoord op de vraag of er voldoende geventileerd wordt. Wij hebben daarvoor met een partner een sensor ontwikkeld die laat zien hoe het staat met de luchtkwaliteit. Inclusief een app, waarmee zowel studenten als docenten kunnen zien hoe gezond de ruimte is en of er meer geventileerd moet worden. De afdeling FM heeft een overall-beeld en kan met uitkomsten rekening houden bij het inplannen van lokalen.” Veilig Een belangrijk aspect bij al deze ontwikkelingen is veiligheid c.q. cybersecurity. Bosman: “We zijn geneigd gebouwen vol te hangen met allerlei hightech sensoren en installaties die communiceren met internet. Dat betekent dat we ons bewust van de kwetsbaarheid moeten zijn, zowel voor onszelf als voor onze klanten. We moeten daarom kijken naar de beheersmatige situatie: kan de eigenaar ervan op aan dat onze data veilig zijn. Voor onze klanten is zo’n onderwerp misschien niet enthousiasmerend, maar toch moeten we het als Strukton Worksphere wel vertellen. Want ik ben ervan overtuigd dat die dreiging de komende jaren steeds maar groter wordt. Daarom moet je veiligheid van onderaf gelijk meeregelen bij alles wat nieuw is.” Menselijke maat Bosman benadrukt dat ondanks de oprukkende technologie de menselijke maat altijd van belang blijft. “Technologie is geen oplossing voor een probleem, het is een hulpmiddel. Het moet uiteindelijk ten goede komen aan de workforce, de mensen die het werk moeten doen. Natuurlijk zijn zaken als VR en AR mooi, met het gaat om de vraag ‘wat betekent het voor je operatie?’.” Nabuurs ziet daarbij nog een andere uitdaging: “Omdat we als Strukton Worksphere een ‘digital company’ zijn, is het belangrijk om al onze medewerkers mee, betrokken en ‘digital ready’ te krijgen. Daarom is onze digitaliseringsstrategie het steeds inspelen op nieuwe ontwikkelingen even belangrijk als het zijn van een digital company. Om dat laatste te bereiken zetten we op onze regiokantoren ook ‘digitale aanjagers’ in om hier vorm aan te geven.”

“Technologie is geen oplossing voor een probleem, het is een hulpmiddel. Het moet uiteindelijk ten goede komen aan de workforce." – Joop Bosman

Door met sensoring real time de gebouwomgeving te monitoren, krijg je inzicht in het energieverbruik, binnenklimaat en weet je welke mogelijke verbeteringen je door kunt voeren in het gebouw. Dat scheelt investeringen en uitgaven in de exploitatiefase en helpt je ook om het onderhoud te kunnen optimaliseren. Alles bij elkaar zorgt dit voor een duurzamer gebouw met een gezonde leeromgeving.

Samenwerken Nabuurs hoopt dat de technologie en de inzet van slimme data er ook voor gaan zorgen dat de verticale, hiërarchische structuren in de bouw en het onderhoud steeds meer plaatsmaken voor een horizontale structuur, die gericht is op integraliteit en samenwerking. “Ik hoop dat dit leidt tot een omslag in de manier waarop we werken en hoe we dingen doen.” Digitaal Bouwbedrijf 2020 In januari 2021 werd Strukton Worksphere uitgeroepen tot Digitaal Bouwbedrijf 2020. Bosman legt uit waar het bedrijf het aan te danken had: “Allereerst de datagedrevenheid van onze dienstverlening. Daarnaast onze voortgang op BIM-niveau, zowel in de Design & Build fase als in de Maintain & Operate fase. En tenslotte de digitalisering als onderstroom.” Dat laatste vergt enige uitleg: “We hebben aan de ene kant de customer experience, waarbij we richting klant werken aan mooie digitaliseringsoplossingen. Aan de andere kant proberen ook voor het bedrijf als geheel, mooie oplossingen te maken, dus meer de employee experience. Zodat we het enthousiasme voor digitalisering zowel extern als intern uitstralen. Van directie tot servicemonteurs.”