Circulaire laboratoria: de weg naar duurzame innovatie
Vastgoed en circulariteit gaan al jaren prima samen: in zowel de ruwbouw als de inrichting wordt steeds vaker gebruikgemaakt van gerecyclede materialen. Er zijn echter ook bouwprojecten waarin het een uitdaging kan zijn om circulariteit te omarmen. Brink, als gerenommeerd adviesbureau, laat zien dat ook in hightech en biotechnologische laboratoria duurzame oplossingen mogelijk zijn. Waar eisen aan hygiëne, techniek en veiligheid zo hoog zijn dat ze circulaire materialen lang in de weg stonden, is er nu een duidelijke kentering zichtbaar.
Een sprekend voorbeeld is Brightlands Circular Space in Geleen, waar Brink samen met TNO, Universiteit Maastricht en Brightlands Chemelot Campus werkt aan innovatieve manieren om gebruikte plastics te recyclen tot nieuwe grondstoffen. Projectmanager Renee Bialoskorski, gespecialiseerd in laboratoriumomgevingen bij Brink, benadrukt: “We moeten de kwaliteit en schoonheid van plastic meer gaan inzien. Gebruikt plastic is geen afval, maar een waardevolle grondstof.” Het laboratorium in dit centrum wordt zo circulair mogelijk gebouwd, met hergebruik van plastic op alle niveaus.
Technische eisen vragen om creativiteit
Complexe laboratoria stellen hoge eisen aan materialen: ze moeten bestand zijn tegen chemicaliën, hitte, krassen en zware belasting. “Daar kun je niet zomaar met gerecycled plastic aankomen.” zegt labadviseur en projectmanager Marli Serbanescu van Brink. Toch groeit het aanbod van circulaire alternatieven, zoals high pressure laminate-bladen en gerecycled staal voor onderframes. Leveranciers worden steeds creatiever om aan de vraag te voldoen.
Concessies en slimme keuzes
Kiezen voor circulariteit betekent soms concessies doen, bijvoorbeeld qua kosten. Bialoskorski: “Je kiest meestal niet voor de goedkoopste optie. Zeker in deze markt, waarin het al een uitdaging is om de financiering van vastgoed rond te krijgen, is dat ingewikkeld. Bij Brink helpen we organisaties om daar afwegingen in te maken, maar ook om te kijken naar slimme oplossingen.” Denk aan flexibele inrichting, waardoor meerdere teams op verschillende tijden gebruik kunnen maken van hetzelfde lab. Door meubilair flexibel op te stellen en goede afspraken te maken, is er vaak meer mogelijk dan gedacht.
Begeleiding van A tot Z
Renee en Marli werkten al vaker samen als partners, maar sinds de overname van PM2 in 2023 als collega’s. Samen vormen zij nu de grootste expertisegroep op het gebied van technisch complexe laboratoria in Nederland, met een sterke focus op hightech en biosciences. “Met de ervaring die we hebben opgebouwd, kunnen we alle wensen en eisen in kaart brengen, van haalbaarheidsstudies tot de volledige realisatie en inhuizing,” aldus Marli Serbanescu. De adviseurs van Brink volgen technologische ontwikkelingen op de voet en stellen beoordelingscriteria op om de circulariteit van leveranciers te beoordelen. Zo wordt het eenvoudiger om duurzame eisen te stellen en samen te werken aan een circulaire toekomst.
Complexiteit en sectorontwikkeling
De integrale benadering van Brink vraagt om samenwerking met diverse partijen en aandacht voor alle aspecten: van ruwbouw tot apparatuur en van duurzame leveranciers tot partners. “De complexiteit is echt niet te vergelijken met een kantooromgeving,” vult Bialoskorski aan. Laboratoria zijn minder adaptief en worden vaak voor decennia gebouwd. Toch biedt dit ruimte voor verduurzaming, bijvoorbeeld door energieverbruik te verminderen.
Inspiratie en advies
Het bewustzijn groeit dat een omslag nodig en mogelijk is. Referentieprojecten en nieuwe inzichten inspireren andere organisaties. Zo is Brink ook betrokken in Wageningen, bij de realisatie van een circulair researchgebouw met een houten constructie, ondanks de zware technische eisen. Dit soort projecten laten zien dat er meer mogelijk is dan vaak wordt gedacht.
Advies van Brink: Neem de tijd om goed na te denken over circulariteit. Het is complex, zeker in laboratoria, maar met voldoende voorbereiding en advies zijn er veel kansen. “Ons advies is om daar voldoende tijd voor in te ruimen, ook van medewerkers. En win ook voldoende advies in; wij houden van complexe opgaves en denken graag mee,” aldus Bialoskorski en Serbanescu. Brink helpt bij de sturing van het project, het stellen van de juiste vragen, het meenemen van best practices uit eerdere projecten en het aansturen van projecten richting een duurzame toekomst.